Słuszne to hasło nie było dotychczas realizowane, nie otworzył mu drogi kryzys i ograniczenia produkcji materiałów przez przemysł kluczowy, nie przyczyniła się dotychczas reforma gospodarcza. Nadal dla przed­siębiorstw dobre są technologie materiałochłonne, sprowadzanie materiałów z du­żych odległości i stronienie od istniejącej bazy surowcowo-materiałowej. Poza wskazaną niegospodarnością materiałową i transportową występują też przyczyny o charakterze obiektywnym, związane z nieuszlachetniahiem surowców od­padowych, niewystarczającym wydobyciem surowców naturalnych, brakiem miejscowej produkcji ilościowo niezbędnej i jakościowo odpowiedniej itd.Ekonomika zużywania surowców i materiałów dyktuje pełne wykorzystanie okreś­lonych cech fizycznych stosowanych materiałów.

Wyniki analizy w postaci odpowiedniego zestawu wskaźników techniczno-ekono­micznych przedstawia tablica 12-5, jeszcze raz podkreśla się, że wskaźniki doty­czą konstrukcji nośnej szkieletu oraz dwóch monolitycznych trzonów komunikacyj­nych z klatkami schodowymi i szybami na dźwigi osobowo-towarowe. Ściany trzonów przewidziano do wykonania w deskowaniu ślizgowym, a spoczniki i biegi schodów w inwentaryzowanych urządzeniach formujących systemu „Śląsk”. Robót ziemnych, obu­dowy, wykończenia i wewnętrznego wyposażenia instalacyjnego nie ujęto w anali­zie. Celem jej bowiem było rozpoznanie ekonomiczne różniących się od siebie tech­nologii i rozwiązań konstrukcyjnych; pominięte elementy budynków oraz procesy dotyczące ich wykonania mogą być analogiczne i nie będą wówczas wpływać na ekono­mikę realizacji.

W celu ustalenia wskaźników rzeczywiście ponoszonych nakładów należy w trakcie realizacji prowadzić systematyczną ich ewidencję. Powinno być to doko­nywane przez kierownictwo budowy pod nadzorem sekcji ekonomicznej jednostki projektowej.W przypadkach, gdy projektowany obiekt nie ma odpowiednich rozwiązań po­równawczych wśród opracowań krajowych, należy wykorzystać dane zagraniczne lub oprzeć się tylko na wskaźnikach dla poszczególnych elementów budynku. Oczywiste jest bowiem, że jeżeli poszczególne elementy konstrukcji i wykończenia zaprojek towano oszczędnie, to obiekt jako całość musi dać właściwy wynik ekonomiczny. Należy ponadto wskazać, że z zagranicznych danych można brać jako bazę porów­nawczą. zasadniczo tylko wskaźniki zużycia materiałów oraz masy. Wskaźniki pra­cochłonności i tempa robót mogą być traktowane jako informacje orientacyjne. Wskaźniki kosztów rozwiązań zagranicznych mogą okazać się nieraz całkowicie nie przydatne ze względu na odmienne układy oraz warunki ekonomiczne.

Dla wariantu obiektu prefabrykowanego nakłady te oblicza się poczynając od produkcji mieszanki w betonowni zakładu prefabrykacji. Przy wariancie budownictwa monolitycznego całość nakładów pracy jest zużywana na placu budowy, dlatego więc nakłady dla wariantu prefabry­kacji wymagają rachunku ciągnionego, obejmującego pracochłonność na zapleczu, w transporcie i na placu budowy,  przy dostarczaniu mieszanki betonowej z centralnej betonowni, a zbrojeń ze zbrojami, etapem, od którego rozpoczyna się sumowanie nakładów powinien być transport mieszanki i zbrojeń. Analogicznego sumowania wymagają nakłady pracy maszyn i urządzeń pomocni­czych. Ograniczanie nakładów pracy żywej wyłącznie do ponoszonych na placu bu­dowy wypacza obraz ekonomiczny i może prowadzić do precyzowania nieprawidłowych wniosków.

Pracownikami sekcji ekonomicznych, prowadzących badania efektywności roz­wiązań projektowych powinni być doświadczeni projektanci, znający zasady analiz techniczno-ekonomicznych i kalkulacji kosztów. Praca ich wymaga odpowiedniego wynagradzania, bowiem jej zadaniem jest przysparzanie wysokich korzyści gospo­darczych. Przedstawiona bardzo ogólnie organizacja badań ekonomicznych przy projekto­waniu obiektów budowlanych jest od wielu lat efektywnie stosowana w CSSR.Ocena walorów ekonomicznych jest z zasady związana z odpowiednimi porówna­niami. Przy analizowaniu ekonomicznym rozwiązań projektowych należy porównywać je z uprzednio wykonanymi, dobrymi jakościowo projektami dla obiektów o podob­nym przeznaczeniu i funkcjach użytkowych.

Udział poszczególnych jednostek i osób przy podziale fundu­szu z tytułu uzyskanych efektów musi być proporcjonalny do wkładu pracy i po­winien stanowić rekompensatę za inicjatywę, pomysłowość, .innowacyjność, wydajną pracę itp. Wysokość funduszu musi być rzeczywistym bodźcem (np. 25^-30% od fak­tycznie uzyskanych efektów) do ciągłego oszczędzania w każdym etapie cyklu. Po­godzenie interesu społecznego z interesami Jednostek jest w naszym ustroju pro­blemem szczególnej wagi. Wymagana Jest przy tym ciągłość działań, analiz oraz rozwiązań, zapewniających korzyści w kolejnych etapach rozwoju i doskonalenia gospodarki. Na efektywność rozwiązań projektowych obiektów budowlanych składa się, jak wskazuje to schemat , wiele czynników, wśród których część jest wy­mierna; dotyczą one: oszczędności materiałów, obniżenia masy obiektu, oszczęd­ności pracy żywej, maszyn, urządzeń pomocniczych, szybkości realizacji, zmniej­szania kapitałochłonności, ekonomiki nakładów finansowych, poprawy mikroklimatu, komfortu akustycznego.

Muszą być utrzymywane odpowiednie proporcje między czasem poświęcanym na projektowanie i realizację zadań inwestycyjnych. Pospiech przy projektowaniu prowadzi do strat przy realizacji i eksploatacji obiektów budowlanych, często wpływa na wydłużenie cyklu budowy. Wysiłek pracowników służb inwestorskich, jed­nostek projektowania oraz wykonawców, ukierunkowany na minimalizację nakładów i efektywność eksploatacyjną, musi być odpowiednio satysfakcjonowany odpowiednim udziałem w osiągniętych efektach. Podział funduszu oszczędności może być zakoń­czony po oddaniu obiektu do użytku i określeniu osiągniętych efektów, W trakcie cyklu inwestycyjnego powinno być dokonywane zaliczkowanie (np. w’postaci zali­czek kwartalnych).

System rozliczeń za prace projektowe, ustalający należność dla projektan­tów w zależności od wysokości kosztów zaprojektowanego obiektu nie mógł zachę­cać do ich obniżania. Niezbędne są więc, odmienne od dotychczas stosowanych, sposoby kontroli jakości opracowań, systemy wynagrodzeń, bodźce charakteru am­bicjonalnego, które motywować będą ekonomiczne i efektywne projektowanie.Efektywność rozwiązań projektowych wymaga:konkursów na projekty wstępne przedsięwzięć i zadań inwestycyjnych,oceniania ekonomicznej efektywności rozwiązań projektowych przez zespoły rzeczoznawców, specjalistów wysokiej klasy, tworzenia funduszu oszczędności uzyskiwanych w pełnym cyklu inwestycyj­nym i jego podziału według odpowiednio ustalonych zasad, przeniesienia opracowań projektów technicznych do przedsiębiorstw wyko­nawstwa inwestycyjnego.

Za wiedzą zamawiającego wykonawca ma prawo zastosować rozwiązania tańsze, jednak o pełnej wartości technicznej, użytkowej i estetycznej. Nie powinno wpły­wać to na obniżenie kwot kosztorysowych, będąc bodźcem do wprowadzania przez wy­konawcę postępu technicznego. Również wszelkie usprawnienia technologiczno-orga- nizacyjne, wprowadzane przez wykonawcę i powodujące obniżenie ponoszonych przez niego kosztów własnych, nie powodują obniżania kwot kosztorysowych. W czasie realizacji budowy mogą wystąpić zmiany cen, stawek płac robocizny, narzutów. Wynikające z wskazanych przyczyn różnice kosztów są ustalane poczyna­jąc od daty wystąpienia określonych zmian i uwzględniane przy rozliczeniach.

Do rozliczeń przejściowych (przeprowadzanych raz w miesiącu) służą trzy pierwsze kolumny tabeli; pozostałe  do obliczeń wskaźników kosztów na jednostkę scalonego elementu obiektu.Rola wskaźników kosztów jest dwojaka:  kontrolują prawidłowość ekonomiczną rozwiązania projektowego,  tworzą dane do dalszych analiz oraz ustaleń ekonomiki wprowadzanego postępu technicznego.Poprzestawanie na wskaźnikach kosztów na jednostkę obmiaru obiektu, uzys­kiwanych przez podzielenie kwoty kosztorysu przez wielkość obiektu wyrażoną w odpowiednich jednostkach miary, nie pozwala na sprecyzowanie poglądu o ekonomi­ce rozwiązań projektowych. Natomiast jest to możliwe dzięki analizie i porówna­niom wskaźników kosztów Jednostek poszczególnych elementów konstrukcji oraz wy­kończenia zaprojektowanego obiektu. Przy niezadowalającej wartości wskaźnika globalnego (na jednostkę obiektu), wskaźniki kosztów poszczególnych elementów wskazują, które z nich zaprojektowano nieekonomicznie. Dzięki odpowiednim zmia­nom. rozwiązań projektowych tych właśnie elementów można poprawić ekonomikę ca­łego projektu.

Wrzesień 2016
P W Ś C P S N
« Maj    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930